Een proces-FMEA, kortweg pFMEA, is een gestructureerde methode om risico’s in een productieproces te vinden en te verminderen. FMEA staat voor Failure Mode and Effects Analysis. U kijkt per processtap wat er mis kan gaan, wat daarvan het gevolg is en hoe u dat voorkomt of op tijd ontdekt.
Waarom een pFMEA?
Een pFMEA helpt om problemen te voorkomen in plaats van ze achteraf op te lossen. Dat levert minder uitval, minder klachten en een hogere opbrengst op. In de automotive (IATF 16949) en de luchtvaart (AS9100 en AS9145) is een pFMEA een vaste eis, maar ook daarbuiten is het een van de meest effectieve kwaliteitstools.
De opbouw van een pFMEA
Per processtap legt u vast:
- Eis of kenmerk: wat moet de stap opleveren? Bijvoorbeeld een gatdiameter van 8,50 ± 0,05 mm.
- Faalwijze: hoe kan het misgaan? Bijvoorbeeld: diameter te groot.
- Effect: wat merkt de klant of de volgende processtap daarvan?
- Oorzaak: waardoor ontstaat de faalwijze? Bijvoorbeeld: versleten gereedschap.
- Huidige beheersmaatregelen: preventie (voorkomen) en detectie (ontdekken).
- Scores: Severity (ernst), Occurrence (kans) en Detection (ontdekbaarheid), elk van 1 tot 10.
- Acties: wat doet u om het risico verder te verlagen, wie is eigenaar en wanneer is het klaar?
De zeven stappen volgens AIAG-VDA
Het AIAG-VDA FMEA-handboek uit 2019 beschrijft zeven stappen:
- Planning en voorbereiding: scope, team en planning.
- Structuuranalyse: welke processtappen, machines en mensen zijn er?
- Functieanalyse: wat moet elke stap doen, en aan welke eisen moet het resultaat voldoen?
- Faalanalyse: faalwijzen, effecten en oorzaken.
- Risicoanalyse: scoren en prioriteren, met RPN of Action Priority.
- Optimalisatie: acties bepalen en uitvoeren.
- Documentatie van resultaten: vastleggen en communiceren.
Meer over het scoren leest u in RPN of Action Priority: wat is het verschil?
Samenhang met andere documenten
Een pFMEA staat niet op zichzelf. De processtappen komen uit het Process Flow Diagram, de kenmerken uit de tekening en de Characteristics Matrix. De beheersmaatregelen gaan door naar het Control Plan. Verandert er iets in het proces, dan moeten al deze documenten mee veranderen.
Waar het vaak misgaat
In de praktijk gaat het vaak mis op dezelfde punten:
- De pFMEA wordt één keer gemaakt voor de productiestart en daarna niet meer bijgewerkt.
- Voor een nieuw product wordt een bestaande FMEA gekopieerd, zonder de risico’s opnieuw te beoordelen.
- Lessen uit klachten en verbeteringen komen niet in alle FMEA’s terecht.
Lees meer in FMEA in Excel: 5 valkuilen.
Tip: werk met referentie-FMEA’s
Veel risico’s zijn per proces hetzelfde, welk product u ook maakt. Door die één keer vast te leggen in een referentie-FMEA en te hergebruiken, bespaart u tijd en blijven al uw pFMEA’s actueel.
Zelf aan de slag? Met IQARUS maakt u gekoppelde pFMEA’s, Process Flow Diagrams en Control Plans, met referentie-FMEA’s die alles actueel houden. Probeer IQARUS 3 maanden gratis, zonder account.
